Ağız ve Diş Sağlığı

Hazır dondurmalara dikkat!

Sıcak havalardan bunalan insanların en çok tükettiği ürünlerin başında şüphesiz dondurma gelir. Ne var ki sıklıkla tüketmeyi tercih ettiğimiz hazır dondurmalar, insan sağlığını da tehdit etmektedir. Çünkü sıcak havaların vazgeçilmez yiyeceği olan bu dondurmalar “Dondurmalar Tebliği “ne göre değil, “Yenilebilir Buzlu Ürünler Tebliği “ne göre üretilmektedir.

Bu da piyasadaki birçok dondurmanın süt tozu, glikoz, margarin, sentetik salep, renklendirici ve aroma gibi ‘şüpheli’ katkı maddeleri ile üretildiği anlamına geliyor. Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nde yer alan “Dondurmalar Tebliği “ne göre dondurmanın içinde yalnızca süt, kaymak, salep, şeker, yumurta sarısı ve doğal aroma yahut meyvelerin bulunmalıdır. Piyasada satılan dondurmalar ise ‘Yenilebilir Buzlu Ürünler Tebliği’ne göre üretildiği için yapımında su buzu, meyveli buz, sorbe, sütlü buz ve bitkisel yağlı sütlü buz kullanılıyor. İçlerindeki katkı maddeleri de bu başlıklara uygun bir şekilde hazırlanıyor.

Tüketiciler Birliği Ne Diyor?

Tüketiciler Birliği’nin (TB) yayımladığı rapora göre ‘yoktur’ ibaresine rağmen bazı dondurmalarda E-441 koduyla belirtilen jelatin kullanılmaktadır. Çünkü Jelatin, özel jel yapısı sayesinde dondurma yapımı esnasında oluşabilecek büyük buz kristallerini engelliyor. Yine dondurmanın sertliğini de dengeleyerek homojenliğini sağlıyor. Aynı zamanda köpük oluşumu yoğunlaştırarak dondurmaya mükemmel bir dövme kabiliyeti de veriyor. Süt, şeker, yumurta ve salepten elde edilen yağlı sütle üretilmiş gerçek dondurmada içeriğindeki yağ nedeniyle donma olayı olmadığı için jelâtine de ihtiyaç duyulmamaktadır. Türkiye’de Kocaeli’nde bir dönem jelatin maddesi üretilmeye çalışıldı. Fakat yurt dışından ülkeye gelen jelatine oranla üç kat daha pahalıya mal edildi. Hal böyle olunca da seri üretime geçilemedi. Kullanılan tüm jelatinler bize Avrupa ülkelerinden ve Çin’den gelmekte ve verimli olduğu içinde daha çok domuzdan elde edilmektedir. Aldığımız ürünlerde jelatinin içeriği yazmaz. Yani sığır jelatini mi yoksa domuz jelatini mi kullanıldığını bilemeyiz. Ki kullanılan sığır jelatini dahi olsa İslami usullere göre kesilmediği için yine haramdır. İçeriğinde jelatin olan bu hazır dondurmaları yiyip yememekte bizlerin vicdanına kalıyor.

Hazır dondurmanın helalliğini şüpheye düşüren bir diğer etmende kullanılan emilgatörlerdir. Emilgatörler, dondurma teknolojisinde su, yağ ve havanın iyi bir şekilde karışmasını sağlayan ve farklı kaynaklardan elde edilen katkı maddeleridir. Bu katkı maddeleri sayesinde dondurma düzgün bir şekilde yumuşayıp yenilebilir. Dondurmanın hızla erimesini engellemek, daha akıcı olmasını sağlamak ve donma-çözünme kararlılığını düzeltmek için bu emülgatörlere ihtiyaç vardır.  Dondurmanın doğal emülgatörü normalde yumurta sarısıdır. Ancak bugün onun yerine iki farklı katkı maddesi kullanılmaktadır: Mono ve di-gliserit.

E471 (Mono ve di-gliserit)

Hayvan (%92) veya bitki kökenli (%8) katı yağ veya sıvı yağların kısmi hidrolizinden elde edilmektedir. Yine hazır dondurmalarda kullanılan bu katkı maddesinin çoğunlukla hayvansal olduğu ve ülkemize de yurt dışından geldiğini hatırlatılacak olursak, neden hazır dondurmaların şüpheli olduğu daha iyi anlaşılacaktır. Ayrıca mevcut dondurmaların yüzde 95’inde hiç süt kullanılmaz. Süt yerine aynı tadı vermesi için süt tozu kullanılır.

Sağlığa Etkileri

Dondurma üretiminde kullanılan katkı maddeleri ve renklendiriciler; mineral dengesini bozduğu, hiperaktivite, dikkat dağınıklığı ve huysuzluğa neden olduğu, böbreklere zarar verdiği, koroner kalp ve şeker hastalığına yol açtığı ve bağışıklık sistemini zayıflattığı, bununla da yetinmeyip anne sütünün kalitesini düşürdüğü ve kanseri tetiklediği yapılan klinik deneylerle ispatlanmış durumdadır.

Çocuklarımızı sevindirelim derken onları sağlığından etmeye hakkımız yok. El yapımı olduğuna emin olduğumuz dondurmaları tercih etmemiz ve çocuklarımızı bu konuda bilinçlendirmemiz yapabilecek en doğru harekettir.

Bir cevap yazın